धनीको घरमा जन्मिनेलाई के थाहा अभावमा बाँच्नु कस्तो हुन्छ भनेर,
पेटभरि खानेकुरा पाउनेलाई के थाहा भोकै रात कटाउनु कस्तो हुन्छ भनेर।
नयाँ लुगा लगाउनेलाई के थाहा पुरानो लुगामै चाड मनाउनु कस्तो हुन्छ भनेर,
न्यानो ओछ्यानमा सुत्नेलाई के थाहा चिसो भुइँमा रात बिताउनु कस्तो हुन्छ भनेर।
आफ्नो सपना सजिलै पूरा गर्नेलाई के थाहा सपना दबाएर परिवार पाल्नु कस्तो हुन्छ भनेर,
हाँस्दै हिँड्नेलाई के थाहा मनभित्रको पीडा लुकाएर मुस्कुराउनु कस्तो हुन्छ भनेर।
महलमा बस्नेलाई के थाहा झुपडीको खुसी कस्तो हुन्छ भनेर,
धेरै भएकोलाई के थाहा थोरैमा पनि बाँडेर खानुको माया कस्तो हुन्छ भनेर।
पैसाले सम्बन्ध किन्नेहरूलाई के थाहा अभावमा पनि साथ दिने मन कस्तो हुन्छ भनेर,
गरिबलाई कमजोर ठान्नेलाई के थाहा उसको पसिनामा लुकेको संघर्ष कस्तो हुन्छ भनेर।
बाबुको च्यातिएको जुत्ता देख्नेलाई के थाहा त्यही जुत्ताभित्र लुकेको त्याग कस्तो हुन्छ भनेर,
आमाको फाटेको सारी देख्नेलाई के थाहा आफ्ना सन्तानका लागि उनले दबाएको रहर कस्तो हुन्छ भनेर।
छोराछोरीले नयाँ किताब माग्दा “अर्को महिना किनौँला” भन्नुपर्नेलाई के थाहा,
त्यो एउटा वाक्यभित्र बाबुको टुटेको मन कति पटक रोएको हुन्छ भनेर।
बिरामी हुँदा अस्पताल पुग्नेलाई के थाहा,
औषधि किन्न नसकेर आफ्नै आँसु पिएर फर्किनु कस्तो हुन्छ भनेर।
चाडपर्वमा नयाँ लुगा लगाउनेलाई के थाहा,
छोराछोरीको आँखामा नयाँ कपडाको सपना देखेर पनि खाली हात फर्किनु कस्तो हुन्छ भनेर।
विद्यालयको शुल्क तिर्न सक्नेलाई के थाहा,
पढ्ने उमेरका छोराछोरीलाई “आज घरमै बस” भन्नुपर्दा आमाबुबाको मुटु कति टुक्रिन्छ भनेर।
अरूका छोराछोरीको हातमा मोबाइल र खेलौना देख्ने बालकलाई के थाहा,
उसको हातमा खेलौना होइन, सानै उमेरदेखि जिम्मेवारीको भारी हुन्छ भनेर।
सजिलै सपना देख्नेलाई के थाहा,
गरिबको सपना पनि पहिले भोकसँग लड्छ, अनि मात्र भविष्यसँग लड्छ भनेर।
आमाको काखमा निदाउनेलाई के थाहा,
आमा आफैँ भोकै बसेर सन्तानलाई अन्तिम गाँस खुवाउनु कस्तो हुन्छ भनेर।
बाबुको काँधमा चढेर संसार हेर्नेलाई के थाहा,
बाबु आफ्ना रहरहरू गाडेर सन्तानको भविष्य बनाउन दिनरात पसिना बगाउँछन् भनेर।
महलका झ्यालबाट वर्षा हेर्नेलाई के थाहा,
झुपडीको चुहिने छानोमुनि बाल्टी थापेर रात कटाउनु कस्तो हुन्छ भनेर।
एसीको चिसोमा सुत्नेलाई के थाहा,
गर्मीमा पसिनाले भिजेको शरीर लिएर पनि बिहानको मजदुरीका लागि उठ्नु कस्तो हुन्छ भनेर।
आरामले बिदा मनाउनेलाई के थाहा,
गरिबको लागि बिदा भनेको कहिलेकाहीँ भोकसँग सम्झौता गर्ने अर्को दिन मात्र हुन्छ भनेर।
अरूको घर बनाउने मजदुरलाई के थाहा,
आफ्नै हातले सयौँ घर बनाउँदा पनि आफ्नै घरको छानो किन कमजोर हुन्छ भनेर।
अरूका खेत हराभरा बनाउने किसानलाई के थाहा,
आफ्नै घरको भान्सामा कहिलेकाहीँ चुलो किन बल्दैन भनेर।
अरूका बच्चालाई राम्रो भविष्य दिने हातलाई के थाहा,
आफ्नै बच्चाको भविष्य सोच्दा ती हात रातभरि सिरानीमुनि लुकाएर रोएका हुन्छन् भनेर।
अरूको दुःख देखेर हाँस्नेलाई के थाहा,
गरिबको अनुहारमा देखिएको मुस्कानभित्र कति वर्षको आँसु लुकेको हुन्छ भनेर।
गरिबलाई कमजोर ठान्नेलाई के थाहा,
ऊ हरेक दिन परिस्थितिसँग लडेर पनि भोलिको आशा बोकेर बाँचिरहेको हुन्छ भनेर।
र अन्त्यमा-
गरिबको जिन्दगीलाई बाहिरबाट हेर्नेलाई के थाहा,
एउटा रोटीको मूल्य कति हुन्छ भनेर,
एउटा छानोको महत्व कति हुन्छ भनेर,
एउटा औषधिको आशा कति ठूलो हुन्छ भनेर,
र एउटा “बाबा, भोक लाग्यो” भन्ने आवाजले
गरिब बुबाको मुटु कति पटक टुक्रिन्छ भनेर।
गरिबको आँसु देख्नेलाई मात्र थाहा हुन्छ-
गरिबी केवल पैसाको अभाव होइन,
यो त आफ्नै रहरहरूलाई मारेर
अरूको सपना बचाउँदै बाँच्नुको नाम हो ।
र गरिबको जिन्दगी बुझ्नेलाई मात्र थाहा हुन्छ-
सबैभन्दा ठूलो दुःख भोक होइन,
आफ्ना मान्छेहरूलाई चाहेको कुरा दिन नसक्नु हो।
