भाग ३
फर्किँदै गर्दा आकाशे तालको दृश्य पटक–पटक आँखाअगाडि आइरहेको थियो। सामाजिक सञ्जालमा देखेका तस्बिरभन्दा प्रत्यक्ष आँखाले देखेको आकाशे ताल अझ सुन्दर, भव्य र मनमोहक लाग्यो। त्यहाँ पुग्नुपर्ने कठिन यात्रा, बाटोमा भोगेका समस्या र गन्तव्यमा पुगेपछि देखिएको प्राकृतिक सौन्दर्यबीचको सम्बन्धले आकाशे तालको महत्त्व झन् बढाइदिएको थियो।
हाम्रो यात्राको तेस्रो दिन थियो। दुई दिनको लामो यात्रा, पदयात्रा, उकालो ओरालो, हिलो र चिप्लो बाटोसँगको संघर्षपछि घर फर्किने दिन आएको थियो। हाम्रो योजना बिहान सबेरै उठेर गुठीचौर आसपासका रमणीय स्थानहरू घुम्ने, केही समय प्रकृतिको आनन्द लिने र त्यसपछि घरतर्फ लाग्ने थियो। तर अघिल्लो दिनको लामो तथा थकानपूर्ण पदयात्राले शरीर निकै गलिसकेको थियो। त्यसैले योजना बनाएजस्तो बिहानै उठ्न सकेनौँ। करिब साढे ७ बजेतिर मात्र हामी सबै ब्युँझियौँ।
बिहान उठेपछि हातमुख धोयौँ र अघिल्लो दिनदेखि बाँकी रहेका होटलका हिसाब किताब मिलायौँ। यात्राका क्रममा हामीलाई आतिथ्य प्रदान गर्ने होटलका दाइ, दिदीहरूले अत्यन्त आत्मीय व्यवहार गर्नुभएको थियो। बिदाइका क्रममा उहाँहरूले हामीलाई अबिर र खादा लगाइदिनुभयो। आत्मीयतापूर्वक बिदाइ गर्दै आगामी यात्रा सफल होस् भन्ने शुभकामना पनि दिनुभयो। केही दिनका लागि मात्र भेट भए पनि उहाँहरूको व्यवहारले हामीलाई आफ्नै परिवारका सदस्यसँग बिदाइ भइरहेको जस्तो अनुभूति भयो। धन्यवाद दिँदै हामी फेरि मोटरसाइकल यात्रामा निस्कियौँ।
हाम्रो त्यस दिनको योजना गुठीचौर पुगेर दिउँसोको खाना खाने थियो। तर पहाडी क्षेत्रमा मोबाइल नेटवर्कको समस्या भएकाले हामीले पहिले नै होटल वा घरमा खबर गर्न सकेनौँ। बाटोभरि मोबाइलमा सिग्नल नआएपछि खाना तयार गरिदिन अनुरोध गर्ने कुरा नै अन्योलमा परेको थियो। केही तल झरेपछि एउटा पुलनजिक पुगेका बेला मोबाइलमा सिग्नल आयो। त्यसपछि साथी विकासले तुरुन्तै गुठीचौरमा रहेको स्थानीय घरमा फोन गरेर हामी दस जनाका लागि खाना तयार गरिदिन अनुरोध गर्यो। खाना तयार हुने खबर पाएपछि हामी ढुक्क भयौँ र यात्रालाई थप रमाइलो बनाउँदै अघि बढ्यौँ।
अघिल्लो दिन गुठीचौरतर्फ जाँदा बाटो निकै कठिन थियो। साँझ परिसकेको थियो, कतिपय ठाउँमा अँध्यारो भइसकेको थियो। त्यसमा पनि हिलाम्मे, चिप्लो र जोखिमपूर्ण बाटो पार गर्नुपर्ने भएकाले हाम्रो सम्पूर्ण ध्यान मोटरसाइकल सुरक्षित रूपमा अघि बढाउनमै केन्द्रित थियो। त्यसैले बाटो वरपरका प्राकृतिक दृश्यलाई खुलेर नियाल्न पाएका थिएनौँ। तर फर्कने क्रममा अवस्था फरक थियो। उज्यालो दिन थियो, हामीलाई बाटोको कठिनाइबारे पनि अनुभव भइसकेको थियो। त्यसैले यसपटक हामी बाटोमा मोटरसाइकल रोक्दै, वरपरका दृश्य नियाल्दै, स्पिकरमा गीत बजाउँदै, गीत गाउँदै, नाच्दै र हाँस्दै अघि बढ्यौँ। कठिन यात्राको बीचमा पनि साथीहरूको रमाइलोले थकानलाई केही हदसम्म बिर्साइदिएको थियो।
करिब दुई घण्टाको मोटरसाइकल यात्रापछि हामी गुठीचौर पुग्यौँ। गुठीचौर पुगेपछि त्यहाँको प्राकृतिक वातावरणले हामीलाई फेरि आकर्षित गर्यो। विशाल हरियो फाँट, चारैतिर फैलिएका डाँडाकाँडा, खुला आकाश र ठाउँठाउँमा फुलेका राता, पहेँला तथा विभिन्न रङका जङ्गली फूलहरूले वातावरणलाई निकै मनमोहक बनाएका थिए। गुठीचौर केवल बाटोमा पर्ने एउटा सामान्य स्थान होइन रहेछ भन्ने त्यहाँ पुगेपछि अझ स्पष्ट भयो। प्रकृतिको काखमा बसेको यो स्थानले जोकोहीलाई केही समय रोकिएर वरिपरि नियाल्न बाध्य बनाउँदो रहेछ।
पछिल्लो समय गुठीचौर आन्तरिक पर्यटकको रोजाइमा पर्न थालेको देखिन्छ। विशेषगरी आकाशे तालतर्फ जाने यात्रुका लागि गुठीचौर हुँदै यात्रा गर्न पाउनु आफैमा एउटा सुन्दर अनुभव रहेछ। हाम्रो यात्रामा पनि गुठीचौरको बसाइ आकाशे ताल यात्रापछिको अर्को विशेष उपहारजस्तै बन्यो।
हामीले खाना अर्डर गरेको ठाउँ गुठीचौरको मुख्य बजारमा नभई भित्री गाउँको अन्तिम भागतिर रहेको एउटा स्थानीय घर थियो। त्यो औपचारिक होटल वा रेस्टुरेन्ट थिएन। तर गाउँमा पाहुना आएमा अनुरोधअनुसार घरमै खाना बनाएर खुवाउने आत्मीय चलन रहेछ। विकासले फोन गरेर दस जनाका लागि खाना तयार गरिदिन आग्रह गरेकाले हामी पुग्दा त्यहाँका दाइ–दिदीहरूले हाम्रो प्रतीक्षा गरिरहनुभएको थियो। उहाँहरूले निकै आत्मीयताका साथ स्वागत गर्नुभयो र घरमै तयार गरिएका विभिन्न स्वादिला परिकार खुवाउनुभयो।
यात्राका क्रममा पैसा तिरेर होटलमा खाना खानुभन्दा स्थानीय परिवारको घरमा बसेर आत्मीयतापूर्वक खाना खान पाउनु हाम्रो लागि अझ विशेष अनुभव बन्यो। पाहुनालाई खाना खुवाउन पाउँदाको उहाँहरूको खुसी, सरल व्यवहार र आत्मीय सत्कारले हामीलाई निकै प्रभावित बनायो। खानाको स्वादसँगै त्यसमा मिसिएको माया र अपनत्वले यात्राको अन्तिम दिनलाई अझ स्मरणीय बनाइदियो।
दिउँसोको भोजनपछि भने हामी घर फर्किने यात्रामा लाग्यौँ। फर्किने बाटो पनि सजिलो थिएन। अघिल्लो दिन हामी जसरी हिलो र चिप्लो बाटो पार गर्दै गएका थियौँ, त्यही बाटो फेरि पार गर्नुपर्ने थियो। कतिपय ठाउँमा मोटरसाइकल चिप्लिए, कतिपय ठाउँमा लड्ने अवस्था आयो। कोही लडे उठाउने, मोटरसाइकल धकेल्नुपर्ने ठाउँमा सबै मिलेर धकेल्ने र कठिन ठाउँमा एकअर्कालाई सहारा दिने क्रम चलिरह्यो। यात्राको यही सामूहिक संघर्षले हाम्रो मित्रतालाई अझ बलियो बनाएको महसुस भयो।
करिब दिउँसो ३ बजेतिर हामी सकुशल जुम्ला बजार आइपुग्यौँ। तीन दिनअघि उत्साह र जिज्ञासा बोकेर सुरु गरेको यात्रा आज थकानसँगै अनगिन्ती सम्झना बोकेर सकिएको थियो। मोटरसाइकलमा फर्किँदै गर्दा तीन दिनका हाँसो, दुःख, संघर्ष, कठिन बाटो, साथीहरूको साथ, स्थानीय मानिसहरूको आत्मीयता र आकाशे तालको अविस्मरणीय सौन्दर्य बारम्बार मनमा आइरहेको थियो।
तीन दिनको यो यात्रा एउटा गन्तव्यसम्म पुगेर फर्किने सामान्य यात्रा थिएन। यो प्रकृतिसँगको आत्मीय भेट थियो, साथीहरूसँगको सम्बन्धलाई अझ गहिरो बनाउने अवसर थियो र जीवनभर सम्झिरहने सुन्दर स्मृतिहरूको अमूल्य संग्रह थियो। यात्राका क्रममा भोगेका कठिनाइले गन्तव्यको सुन्दरतालाई अझ विशेष बनाइदिएको थियो। यदि बाटो सहज मात्र भएको भए सायद यात्राको संघर्ष र त्यसबाट प्राप्त आनन्द यति गहिरो हुने थिएन।
फर्किँदै गर्दा आकाशे तालको दृश्य पटक–पटक आँखाअगाडि आइरहेको थियो। सामाजिक सञ्जालमा देखेका तस्बिरभन्दा प्रत्यक्ष आँखाले देखेको आकाशे ताल अझ सुन्दर, भव्य र मनमोहक लाग्यो। त्यहाँ पुग्नुपर्ने कठिन यात्रा, बाटोमा भोगेका समस्या र गन्तव्यमा पुगेपछि देखिएको प्राकृतिक सौन्दर्यबीचको सम्बन्धले आकाशे तालको महत्त्व झन् बढाइदिएको थियो।
आकाशे ताल साँच्चिकै घुम्नैपर्ने सुन्दर गन्तव्य रहेछ। तर त्यहाँ पुग्ने सडक र पदमार्ग अझै व्यवस्थित तथा सहज हुन नसक्दा यसको पर्यटन सम्भावना अपेक्षाअनुसार उजागर हुन सकेको देखिँदैन। यदि सडक तथा पदमार्गलाई व्यवस्थित गर्दै आवश्यक पूर्वाधार, सूचना केन्द्र, विश्रामस्थल, खानेपानी, सरसफाइ र पर्यटकमैत्री सुविधाको विकास गर्न सकियो भने आकाशे तालले भविष्यमा आन्तरिक मात्र होइन, अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकलाई समेत आकर्षित गर्न सक्ने ठूलो सम्भावना बोकेको छ।
तर विकास गर्दा यसको प्राकृतिक सौन्दर्य र मौलिकता भने जोगाउन आवश्यक छ। अनियन्त्रित निर्माण र अव्यवस्थित पर्यटनले प्रकृतिलाई नै असर पुर्याउन सक्छ। त्यसैले वातावरणमैत्री पर्यटनको अवधारणाअनुसार पूर्वाधार विकास गर्न सके आकाशे ताल दीर्घकालीन रूपमा उत्कृष्ट पर्यटकीय गन्तव्य बन्न सक्छ।
तीन दिनको यात्राको अन्तिम क्षणमा एउटा कुरा भने स्पष्ट भयो, सुन्दर गन्तव्य आँखाले देखिने दृश्य मात्र होइन रहेछ। त्यहाँ पुग्न गरिएको संघर्ष, बाटोमा भेटिएका मानिस, साथीहरूको साथ, हाँसो, थकान, डर र उत्साह सबै मिलेर यात्रालाई पूर्ण बनाउँदा रहेछन्। आकाशे तालको सौन्दर्यसँगै त्यहाँसम्म पुग्दाको कठिन यात्रा पनि अब हाम्रो स्मृतिमा उत्तिकै सुन्दर भएर बसेको छ। यही कारणले यो यात्रा हाम्रो लागि घुमफिरको यात्रा नभई जीवनभर सम्झिरहने एउटा अविस्मरणीय अनुभव बनेको छ।
हाम्रो यात्राको तेस्रो दिन थियो। दुई दिनको लामो यात्रा, पदयात्रा, उकालो ओरालो, हिलो र चिप्लो बाटोसँगको संघर्षपछि घर फर्किने दिन आएको थियो। हाम्रो योजना बिहान सबेरै उठेर गुठीचौर आसपासका रमणीय स्थानहरू घुम्ने, केही समय प्रकृतिको आनन्द लिने र त्यसपछि घरतर्फ लाग्ने थियो। तर अघिल्लो दिनको लामो तथा थकानपूर्ण पदयात्राले शरीर निकै गलिसकेको थियो। त्यसैले योजना बनाएजस्तो बिहानै उठ्न सकेनौँ। करिब साढे ७ बजेतिर मात्र हामी सबै ब्युँझियौँ।
बिहान उठेपछि हातमुख धोयौँ र अघिल्लो दिनदेखि बाँकी रहेका होटलका हिसाब किताब मिलायौँ। यात्राका क्रममा हामीलाई आतिथ्य प्रदान गर्ने होटलका दाइ, दिदीहरूले अत्यन्त आत्मीय व्यवहार गर्नुभएको थियो। बिदाइका क्रममा उहाँहरूले हामीलाई अबिर र खादा लगाइदिनुभयो। आत्मीयतापूर्वक बिदाइ गर्दै आगामी यात्रा सफल होस् भन्ने शुभकामना पनि दिनुभयो। केही दिनका लागि मात्र भेट भए पनि उहाँहरूको व्यवहारले हामीलाई आफ्नै परिवारका सदस्यसँग बिदाइ भइरहेको जस्तो अनुभूति भयो। धन्यवाद दिँदै हामी फेरि मोटरसाइकल यात्रामा निस्कियौँ।
हाम्रो त्यस दिनको योजना गुठीचौर पुगेर दिउँसोको खाना खाने थियो। तर पहाडी क्षेत्रमा मोबाइल नेटवर्कको समस्या भएकाले हामीले पहिले नै होटल वा घरमा खबर गर्न सकेनौँ। बाटोभरि मोबाइलमा सिग्नल नआएपछि खाना तयार गरिदिन अनुरोध गर्ने कुरा नै अन्योलमा परेको थियो। केही तल झरेपछि एउटा पुलनजिक पुगेका बेला मोबाइलमा सिग्नल आयो। त्यसपछि साथी विकासले तुरुन्तै गुठीचौरमा रहेको स्थानीय घरमा फोन गरेर हामी दस जनाका लागि खाना तयार गरिदिन अनुरोध गर्यो। खाना तयार हुने खबर पाएपछि हामी ढुक्क भयौँ र यात्रालाई थप रमाइलो बनाउँदै अघि बढ्यौँ।
अघिल्लो दिन गुठीचौरतर्फ जाँदा बाटो निकै कठिन थियो। साँझ परिसकेको थियो, कतिपय ठाउँमा अँध्यारो भइसकेको थियो। त्यसमा पनि हिलाम्मे, चिप्लो र जोखिमपूर्ण बाटो पार गर्नुपर्ने भएकाले हाम्रो सम्पूर्ण ध्यान मोटरसाइकल सुरक्षित रूपमा अघि बढाउनमै केन्द्रित थियो। त्यसैले बाटो वरपरका प्राकृतिक दृश्यलाई खुलेर नियाल्न पाएका थिएनौँ। तर फर्कने क्रममा अवस्था फरक थियो। उज्यालो दिन थियो, हामीलाई बाटोको कठिनाइबारे पनि अनुभव भइसकेको थियो। त्यसैले यसपटक हामी बाटोमा मोटरसाइकल रोक्दै, वरपरका दृश्य नियाल्दै, स्पिकरमा गीत बजाउँदै, गीत गाउँदै, नाच्दै र हाँस्दै अघि बढ्यौँ। कठिन यात्राको बीचमा पनि साथीहरूको रमाइलोले थकानलाई केही हदसम्म बिर्साइदिएको थियो।
करिब दुई घण्टाको मोटरसाइकल यात्रापछि हामी गुठीचौर पुग्यौँ। गुठीचौर पुगेपछि त्यहाँको प्राकृतिक वातावरणले हामीलाई फेरि आकर्षित गर्यो। विशाल हरियो फाँट, चारैतिर फैलिएका डाँडाकाँडा, खुला आकाश र ठाउँठाउँमा फुलेका राता, पहेँला तथा विभिन्न रङका जङ्गली फूलहरूले वातावरणलाई निकै मनमोहक बनाएका थिए। गुठीचौर केवल बाटोमा पर्ने एउटा सामान्य स्थान होइन रहेछ भन्ने त्यहाँ पुगेपछि अझ स्पष्ट भयो। प्रकृतिको काखमा बसेको यो स्थानले जोकोहीलाई केही समय रोकिएर वरिपरि नियाल्न बाध्य बनाउँदो रहेछ।
पछिल्लो समय गुठीचौर आन्तरिक पर्यटकको रोजाइमा पर्न थालेको देखिन्छ। विशेषगरी आकाशे तालतर्फ जाने यात्रुका लागि गुठीचौर हुँदै यात्रा गर्न पाउनु आफैमा एउटा सुन्दर अनुभव रहेछ। हाम्रो यात्रामा पनि गुठीचौरको बसाइ आकाशे ताल यात्रापछिको अर्को विशेष उपहारजस्तै बन्यो।
हामीले खाना अर्डर गरेको ठाउँ गुठीचौरको मुख्य बजारमा नभई भित्री गाउँको अन्तिम भागतिर रहेको एउटा स्थानीय घर थियो। त्यो औपचारिक होटल वा रेस्टुरेन्ट थिएन। तर गाउँमा पाहुना आएमा अनुरोधअनुसार घरमै खाना बनाएर खुवाउने आत्मीय चलन रहेछ। विकासले फोन गरेर दस जनाका लागि खाना तयार गरिदिन आग्रह गरेकाले हामी पुग्दा त्यहाँका दाइ–दिदीहरूले हाम्रो प्रतीक्षा गरिरहनुभएको थियो। उहाँहरूले निकै आत्मीयताका साथ स्वागत गर्नुभयो र घरमै तयार गरिएका विभिन्न स्वादिला परिकार खुवाउनुभयो।
यात्राका क्रममा पैसा तिरेर होटलमा खाना खानुभन्दा स्थानीय परिवारको घरमा बसेर आत्मीयतापूर्वक खाना खान पाउनु हाम्रो लागि अझ विशेष अनुभव बन्यो। पाहुनालाई खाना खुवाउन पाउँदाको उहाँहरूको खुसी, सरल व्यवहार र आत्मीय सत्कारले हामीलाई निकै प्रभावित बनायो। खानाको स्वादसँगै त्यसमा मिसिएको माया र अपनत्वले यात्राको अन्तिम दिनलाई अझ स्मरणीय बनाइदियो।
दिउँसोको भोजनपछि भने हामी घर फर्किने यात्रामा लाग्यौँ। फर्किने बाटो पनि सजिलो थिएन। अघिल्लो दिन हामी जसरी हिलो र चिप्लो बाटो पार गर्दै गएका थियौँ, त्यही बाटो फेरि पार गर्नुपर्ने थियो। कतिपय ठाउँमा मोटरसाइकल चिप्लिए, कतिपय ठाउँमा लड्ने अवस्था आयो। कोही लडे उठाउने, मोटरसाइकल धकेल्नुपर्ने ठाउँमा सबै मिलेर धकेल्ने र कठिन ठाउँमा एकअर्कालाई सहारा दिने क्रम चलिरह्यो। यात्राको यही सामूहिक संघर्षले हाम्रो मित्रतालाई अझ बलियो बनाएको महसुस भयो।
करिब दिउँसो ३ बजेतिर हामी सकुशल जुम्ला बजार आइपुग्यौँ। तीन दिनअघि उत्साह र जिज्ञासा बोकेर सुरु गरेको यात्रा आज थकानसँगै अनगिन्ती सम्झना बोकेर सकिएको थियो। मोटरसाइकलमा फर्किँदै गर्दा तीन दिनका हाँसो, दुःख, संघर्ष, कठिन बाटो, साथीहरूको साथ, स्थानीय मानिसहरूको आत्मीयता र आकाशे तालको अविस्मरणीय सौन्दर्य बारम्बार मनमा आइरहेको थियो।
तीन दिनको यो यात्रा एउटा गन्तव्यसम्म पुगेर फर्किने सामान्य यात्रा थिएन। यो प्रकृतिसँगको आत्मीय भेट थियो, साथीहरूसँगको सम्बन्धलाई अझ गहिरो बनाउने अवसर थियो र जीवनभर सम्झिरहने सुन्दर स्मृतिहरूको अमूल्य संग्रह थियो। यात्राका क्रममा भोगेका कठिनाइले गन्तव्यको सुन्दरतालाई अझ विशेष बनाइदिएको थियो। यदि बाटो सहज मात्र भएको भए सायद यात्राको संघर्ष र त्यसबाट प्राप्त आनन्द यति गहिरो हुने थिएन।
फर्किँदै गर्दा आकाशे तालको दृश्य पटक–पटक आँखाअगाडि आइरहेको थियो। सामाजिक सञ्जालमा देखेका तस्बिरभन्दा प्रत्यक्ष आँखाले देखेको आकाशे ताल अझ सुन्दर, भव्य र मनमोहक लाग्यो। त्यहाँ पुग्नुपर्ने कठिन यात्रा, बाटोमा भोगेका समस्या र गन्तव्यमा पुगेपछि देखिएको प्राकृतिक सौन्दर्यबीचको सम्बन्धले आकाशे तालको महत्त्व झन् बढाइदिएको थियो।
आकाशे ताल साँच्चिकै घुम्नैपर्ने सुन्दर गन्तव्य रहेछ। तर त्यहाँ पुग्ने सडक र पदमार्ग अझै व्यवस्थित तथा सहज हुन नसक्दा यसको पर्यटन सम्भावना अपेक्षाअनुसार उजागर हुन सकेको देखिँदैन। यदि सडक तथा पदमार्गलाई व्यवस्थित गर्दै आवश्यक पूर्वाधार, सूचना केन्द्र, विश्रामस्थल, खानेपानी, सरसफाइ र पर्यटकमैत्री सुविधाको विकास गर्न सकियो भने आकाशे तालले भविष्यमा आन्तरिक मात्र होइन, अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकलाई समेत आकर्षित गर्न सक्ने ठूलो सम्भावना बोकेको छ।
तर विकास गर्दा यसको प्राकृतिक सौन्दर्य र मौलिकता भने जोगाउन आवश्यक छ। अनियन्त्रित निर्माण र अव्यवस्थित पर्यटनले प्रकृतिलाई नै असर पुर्याउन सक्छ। त्यसैले वातावरणमैत्री पर्यटनको अवधारणाअनुसार पूर्वाधार विकास गर्न सके आकाशे ताल दीर्घकालीन रूपमा उत्कृष्ट पर्यटकीय गन्तव्य बन्न सक्छ।
तीन दिनको यात्राको अन्तिम क्षणमा एउटा कुरा भने स्पष्ट भयो, सुन्दर गन्तव्य आँखाले देखिने दृश्य मात्र होइन रहेछ। त्यहाँ पुग्न गरिएको संघर्ष, बाटोमा भेटिएका मानिस, साथीहरूको साथ, हाँसो, थकान, डर र उत्साह सबै मिलेर यात्रालाई पूर्ण बनाउँदा रहेछन्। आकाशे तालको सौन्दर्यसँगै त्यहाँसम्म पुग्दाको कठिन यात्रा पनि अब हाम्रो स्मृतिमा उत्तिकै सुन्दर भएर बसेको छ। यही कारणले यो यात्रा हाम्रो लागि घुमफिरको यात्रा नभई जीवनभर सम्झिरहने एउटा अविस्मरणीय अनुभव बनेको छ।
यो पनि पढ्नुस्
तीन दिनको अविस्मरणीय यात्राको दोस्रो दिन आकाशे ताल पहिलो पल्ट देख्ने उत्साह
