हाँकु मैदानमा पुलिसको आठ रनको जित, पहिलो खुला टी–२० प्रतियोगिताले जुम्लामा खेल पर्यटन र स्थानीय प्रतिभाको सम्भावना उजागर गर्यो।
समुद्री सतहबाट करिब दुई हजार चार सय मिटर उचाइमा रहेको जुम्लाको तातोपानी गाउँपालिका–४ स्थित हाँकु मैदान। वरिपरि हिमाली पहाड, चिसो हावा र खुला आकाश। मैदानमा ब्याट र बलको प्रतिस्पर्धा, सीमारेखा पार गर्ने छक्काको रोमाञ्च र विकेट खस्दा गुञ्जिने दर्शकको हुटिङ। यही परिवेशमा नेपाल पुलिस क्लबले नेपाली सेनाको देविदत्त बटालियनलाई आठ रनले पराजित गर्दै कर्णाली प्रिमियर लिग (केपीएल) को उपाधि जित्यो।
जुम्लामा पहिलोपटक आयोजित खुला टी–२० क्रिकेट प्रतियोगिताको फाइनलले दर्शकलाई अन्तिम ओभरसम्म रोमाञ्चित बनायो। तर, प्रतियोगिताको उपलब्धि पुलिसले उचालेको ट्रफीमा मात्रै सीमित रहेन। हिमाली भूगोलमा राष्ट्रियस्तरका टोलीलाई उतारेर स्तरीय क्रिकेट आयोजना गर्न सकिन्छ भन्ने सम्भावना पनि यसले उजागर गर्यो।
फाइनलमा पहिले ब्याटिङ गरेको पुलिसले निर्धारित २० ओभरमा ६ विकेट गुमाएर १४८ रन बनाएको थियो। टोलीका कमल विष्टले ५७ रनको महत्त्वपूर्ण योगदान दिए। १४९ रनको लक्ष्य पछ्याएको देविदत्त बटालियनले आठ विकेट गुमाउँदै १४० रन मात्रै बनाउन सक्यो। उसका भूपेन्द्र दमाईले ६१ रन बनाए पनि टोलीलाई जित दिलाउन सकेनन्। आठ रनको अन्तरले पुलिसको पक्षमा नतिजा आएपछि हाँकु मैदानमा पहिलो केपीएलको विजेता टुंगियो।
उपाधिसँगै पुलिसले एक लाख रुपैयाँ नगद, ट्रफी, मेडल र प्रमाणपत्र प्राप्त गर्यो। उपविजेता देविदत्त बटालियनले ५० हजार रुपैयाँ नगदसहित मेडल र प्रमाणपत्र पायो। समापन समारोहमा प्रमुख अतिथि सुदीप प्रताप सिंहले विजेता तथा उपविजेता टोलीलाई पुरस्कार प्रदान गरे।
प्रतियोगितामा फाइनलसम्म पुग्ने क्रममा दुवै टोलीले सेमिफाइनलमा प्रभावशाली प्रदर्शन गरेका थिए। पहिलो सेमिफाइनलमा देविदत्त बटालियनले भिक्ट्री किङ्सलाई ८८ रनले हराएको थियो। दोस्रो सेमिफाइनलमा पुलिसले टीभीएस जुम्लालाई नौ रनले पराजित गर्दै फाइनलमा स्थान बनाएको थियो। स्थानीय टोली टीभीएस जुम्लाले विभागीय टोलीसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने अवसर पाउनुलाई पनि प्रतियोगिताको महत्त्वपूर्ण पक्षका रूपमा हेरिएको छ।
खेलसँगै सम्भावनाको खोजी
युथ फर कर्णालीले आयोजना गरेको प्रतियोगिताको उद्देश्य खेल जित्ने र हार्ने टोलीको टुंगो लगाउनुमा मात्रै सीमित थिएन। स्थानीय युवालाई स्तरीय क्रिकेटसँग जोड्ने, खेलकुदप्रतिको आकर्षण बढाउने र जुम्लालाई खेल पर्यटनको सम्भावित गन्तव्यका रूपमा चिनाउने प्रयाससमेत यससँग जोडिएको थियो।
‘जुम्ला पनि अब खेल्छ, हिमालको फेदमुनि’ भन्ने सन्देशसहित प्रतियोगिता सम्पन्न भएको आयोजक संस्थाका अध्यक्ष मनोज भारतीले बताए। उनका अनुसार प्रतियोगिताले जुम्लाको खेलकुद इतिहासमा नयाँ अध्याय थपेको छ।
उच्च भूभागमा राष्ट्रियस्तरका टोलीबीच प्रतिस्पर्धा गराउनु आफैँमा व्यवस्थापकीय चुनौती हो। मैदानको अवस्था, मौसम, यातायात, खेलाडीको आवास र अन्य आधारभूत सुविधाको व्यवस्थापन गर्नुपर्ने हुन्छ। यस्ता चुनौतीबीच प्रतियोगिता सम्पन्न हुनुले भविष्यमा थप खेल गतिविधि सञ्चालन गर्ने सम्भावना देखाएको छ।
आयोजकले बाउन्ड्री पार गरेर दर्शकदीर्घामा पुगेको बल समात्ने दर्शकलाई प्रतिक्याच एक हजार रुपैयाँ दिने व्यवस्था पनि गरेको थियो। यसले खेलमा दर्शकको सहभागिता बढाउनुका साथै प्रतियोगितालाई स्थानीय उत्सवको स्वरूप दिन खोजेको देखिन्छ।
ट्रफीभन्दा ठूलो उपलब्धि
नेपालमा क्रिकेटको लोकप्रियता बढ्दै गए पनि खेल पूर्वाधार, प्रशिक्षण र नियमित प्रतियोगिताको अवसर सबै जिल्लामा समान छैन। भौगोलिक विकटता र सीमित स्रोतसाधनका कारण कर्णालीका धेरै प्रतिभाले आफ्नो क्षमता देखाउन अतिरिक्त संघर्ष गर्नुपर्छ। यस्तो अवस्थामा जुम्लामा आयोजित केपीएलले स्थानीय खेलाडीलाई स्तरीय प्रतिस्पर्धा नजिकबाट नियाल्ने अवसर दिएको छ।
तर, एउटा प्रतियोगिताले मात्रै स्थानीय क्रिकेटको आधार बलियो बनाउँदैन। विद्यालयस्तरीय खेल, उमेर समूहका प्रतियोगिता, नियमित प्रशिक्षण, योग्य प्रशिक्षक र स्थानीय क्लबको सुदृढीकरण आवश्यक हुन्छ। हाँकु मैदानलाई वर्षभरि अभ्यास र प्रतियोगिताका लागि उपयोग गर्न सके मात्रै अहिले देखिएको उत्साह दीर्घकालीन उपलब्धिमा बदलिन सक्छ।
खेलकुदलाई पर्यटनसँग जोड्ने सम्भावना पनि उत्तिकै छ। हिमाली भूगोल र प्राकृतिक सौन्दर्यबीच आयोजना हुने प्रतियोगिताले खेलाडी, दर्शक तथा अन्य आगन्तुक आकर्षित गर्न सके स्थानीय होटल, यातायात र खानपान व्यवसायमा आर्थिक गतिविधि बढ्न सक्छ। त्यसका लागि नियमित प्रतियोगिता, व्यवस्थित मैदान र आगन्तुकका लागि आधारभूत सुविधाको विकास आवश्यक हुन्छ।
हाँकु मैदानमा पुलिसले उपाधि जित्यो, देविदत्त बटालियन उपविजेतामा सीमित भयो। तर जुम्लाका लागि यो प्रतिस्पर्धाको नतिजाभन्दा परको उपलब्धि हो। हिमाली भूगोल पनि स्तरीय क्रिकेटको मैदान बन्न सक्छ भन्ने सन्देश केपीएलले दिएको छ। अब चुनौती त्यसलाई वार्षिक उत्सवमा सीमित नराखी स्थानीय प्रतिभा विकास, नियमित खेल अभ्यास र खेल पर्यटनको दीर्घकालीन आधार बनाउनु हो।
