नवरात्रपछि दशमीका दिन दुर्गाले असुरमाथि विजय पाएको स्मरण गरिन्छ। यसले सत्यको विजय र असत्यको पराजयको सन्देश दिन्छ। दशमीका दिन जमरा काटिन्छ। टीका–प्रसादसहित बुढापाकाबाट आशीर्वाद लिने परम्परा छ।
यस वर्ष घटस्थापना असोज ६ गते परेको छ। शुभ साइत बिहान ९:१३ बजे सुरु हुन्छ। विजयादशमी असोज १६ गते बिहीबार बिहान ९:२३ बजे देवी विसर्जन र ११:५३ बजे टीका सुरु हुनेछ। टीका लगाउँदा पूर्व दिशातिर फर्कने परम्परा छ।
दशैंको पहिलो दिन घटस्थापना हो। यसै दिनदेखि नवरात्र सुरु हुन्छ। पहिलो दिन शैलपुत्री देवीको पूजा गरिन्छ। यस दिनलाई देवीलाई आह्वान गर्ने दिन पनि भनिन्छ।
पूजाकोठामा वा विशेष कोठामा माटोको बेसीमा जौ, धान वा गहुँ छरिन्छ। कलश राखिन्छ। त्यसमा जल, अमृत, दुर्वा, सुपारी र धान्य राखिन्छ। यसलाई शक्ति देवीको प्रतीक मानिन्छ।
घट राखिएको कोठालाई देवीस्थान भनिन्छ। त्यहाँ नौ दिनसम्म पूजा गरिन्छ। यस अवधिमा भजनकीर्तन गर्ने चलन छ। यसले धार्मिक र आध्यात्मिक वातावरण निर्माण गर्छ।
नवरात्रमा नवदुर्गाको पूजा हुन्छ। ती हुन्: शैलपुत्री, ब्रह्मचारिणी, चन्द्रघण्टा, कूष्माण्डा, स्कन्दमाता, कात्यायनी, कालरात्रि, महागौरी र सिद्धिदात्री। यी देवीहरूले शक्ति, साहस, धैर्य, शुद्धता, समृद्धि र मोक्षको प्रतीक जनाउँछन्।
नवरात्रपछि दशमीका दिन दुर्गाले असुरमाथि विजय पाएको स्मरण गरिन्छ। यसले सत्यको विजय र असत्यको पराजयको सन्देश दिन्छ। दशमीका दिन जमरा काटिन्छ। टीका, प्रसादसहित बुढापाकाबाट आशीर्वाद लिने परम्परा छ।
दशैं पारिवारिक मिलन र एकताको पर्व हो। व्रत, ध्यान र भजनले आत्मबल बढाउँछ। परिवार र समाजलाई नजिक ल्याउने अवसर पनि यही हो।
यसरी घटस्थापना र नवरात्र धार्मिक मात्र होइनन्। यी आत्मशुद्धि, पारिवारिक मेलमिलाप र सांस्कृतिक गौरवका प्रतीक हुन्। दशैंले सत्य, शक्ति र सद्गुणको विजयको सन्देश दिन्छ।
