१ हजार ११ भिडियो, ८८ लाख ९० हजारभन्दा बढी भ्युज र २३ हजार ५४४ सब्सक्राइबरसहित रंगबहादुर भण्डारीको युट्युब च्यानलले जुम्ला र कर्णालीको जनजीवन, संस्कृति तथा पर्यटकीय क्षेत्रलाई डिजिटल माध्यमबाट चिनाउँदै आएको छ।
डिजिटल सामग्री निर्माणको क्षेत्रमा ठूला सहर र सुविधासम्पन्न स्थानको प्रभाव बढी देखिन्छ। तर, जुम्लाका रंगबहादुर भण्डारीले भने आफ्नै गाउँठाउँका विषयवस्तुलाई आधार बनाएर डिजिटल माध्यममा छुट्टै पहिचान बनाएका छन्। उनले सञ्चालन गर्दै आएको युट्युब च्यानल ‘जुम्ली भ्लग’ मार्फत जुम्ला र कर्णालीका विभिन्न क्षेत्रको जनजीवन, संस्कृति, परम्परा र प्राकृतिक अवस्थालाई देश–विदेशका दर्शकमाझ पुर्याइरहेका छन्।
भण्डारीको च्यानलमा हालसम्म १ हजार ११ वटा भिडियो सार्वजनिक भएका छन्। च्यानलमा २३ हजार ५४४ सब्सक्राइबर जोडिएका छन् भने भिडियोहरू ८८ लाख ९० हजारभन्दा बढी पटक हेरिएका छन्। युट्युबमा उपलब्ध च्यानलको विवरणअनुसार यो संख्या जुम्लाबाट स्थानीय विषयवस्तुमा आधारित सामग्री निर्माण गरेर हासिल गरिएको उपलब्धि हो। यसले स्थानीय परिवेशका सामग्रीप्रति दर्शकको रुचि बढिरहेको देखाउँछ।
भण्डारीले जुम्लाका गाउँबस्ती, स्थानीय संस्कृति, चाडपर्व, रहनसहन, खानपान, कृषि गतिविधि र प्राकृतिक सम्पदालाई आफ्ना भिडियोको मुख्य विषय बनाउँदै आएका छन्। उनले स्थानीय समुदायका दैनिक गतिविधि र ग्रामीण जीवनशैलीलाई भिडियोमा समेट्ने गरेका छन्। जुम्लाको भूगोल, यहाँको सामाजिक अवस्था र स्थानीय पहिचानसँग जोडिएका विषयलाई आफ्नै दृष्टिकोणबाट प्रस्तुत गर्नु उनको च्यानलको विशेषता हो।
नेपालका धेरै डिजिटल सामग्री निर्माता मनोरञ्जन, व्यक्तिगत जीवनशैली र सहरी गतिविधिमा केन्द्रित भइरहेका बेला भण्डारीले स्थानीय विषयवस्तुलाई प्राथमिकता दिएका छन्। उनका भिडियोमा जुम्लाका गाउँघर, स्थानीय मानिसको कामकाज, परम्परागत अभ्यास र पर्यटकीय सम्भावना भएका क्षेत्र समेटिएका छन्। यसले जुम्लाको जनजीवनबारे जानकारी लिन चाहने दर्शकलाई स्थानीय परिवेश बुझ्न सहयोग पुर्याएको छ।
जुम्ला र कर्णालीका धेरै नागरिक रोजगारी, अध्ययन तथा अन्य अवसरका लागि देशका विभिन्न सहर र विदेशमा छन्। आफ्नो जन्मस्थानबाट टाढा रहेका उनीहरूका लागि गाउँघरका गतिविधि र परिवेश हेर्न पाउनु चासोको विषय बन्न सक्छ। यस्ता दर्शकसम्म स्थानीय सामग्री पुर्याउन सामाजिक सञ्जालले सहयोग गरेको छ। युट्युबमा अपलोड गरिएका भिडियो फेसबुकलगायतका माध्यमबाट पनि दर्शकमाझ पुग्ने गरेका छन्।
‘जुम्ली भ्लग’ केवल मनोरञ्जनका लागि तयार गरिएका भिडियोको संग्रह मात्र होइन, स्थानीय जनजीवनको अभिलेखीकरण गर्ने माध्यमका रूपमा पनि विकास भइरहेको छ। अहिले सामान्य लाग्ने कतिपय सामाजिक अभ्यास, स्थानीय परम्परा, कृषि प्रणाली र ग्रामीण परिवेश भविष्यमा अध्ययन तथा अनुसन्धानका लागि उपयोगी सामग्री बन्न सक्छन्। यस दृष्टिले स्थानीय व्यक्तिले आफ्नै ठाउँका विषयमा सामग्री उत्पादन गर्नु महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।
डिजिटल माध्यमले स्थानीय पर्यटन प्रवर्द्धनमा पनि सहयोग पुर्याउन सक्छ। जुम्लाका प्राकृतिक दृश्य, ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक सम्पदा र ग्रामीण जीवनशैलीबारे जानकारी पाएपछि यहाँ पुग्न चाहने दर्शकको चासो बढ्न सक्छ। बाहिरका दर्शकका लागि जुम्ला चिन्ने र यहाँको वास्तविक परिवेश बुझ्ने माध्यमका रूपमा यस्ता सामग्री उपयोगी हुन सक्छन्।
भण्डारीको यो प्रयासले डिजिटल सामग्री निर्माणका लागि राजधानी वा ठूला सहरमै बस्नुपर्छ भन्ने मान्यता आवश्यक नरहेको देखाएको छ। स्थानीय विषयवस्तुको पहिचान, नियमित सामग्री उत्पादन र प्रविधिको प्रयोगबाट आफ्नो ठाउँलाई फराकिलो दर्शक समुदायसम्म पुर्याउन सकिन्छ।
जुम्लाबाट सुरु भएको ‘जुम्ली भ्लग’ को डिजिटल यात्राले स्थानीय सामग्री निर्माणको सम्भावना देखाएको छ। एक हजारभन्दा बढी भिडियो उत्पादन गरेर लाखौँ दर्शकसम्म पुग्नु भण्डारीको निरन्तरताको परिणाम हो।















