एकराज अधिकारीका अनुसार, उहाँले केही वर्षअघि लेखन कार्य छाडिसक्नुभएको थियो । उमेर र स्वास्थ्यका कारण लेख्न गाह्रो हुन थालेको थियो । तर, सविन प्रियासनले उहाँको लेखनलाई कम्प्युटरमा टाइप गरेर सहयोग गर्न थाल्नुभयो ।
आजको व्यस्त र द्रुतगतिको संसारमा उमेरलाई बहाना बनाएर आराम गर्नु सामान्य कुरा हो । तर, दाङको घोराही उपमहानगरपालिकामा बसोबास गर्ने ८२ वर्षीय एकराज शर्मा अधिकारी यसको अपवाद हुनुहुन्छ । उहाँको जन्म २००० चैत्र ७ गते भएको थियो, जुन आजभन्दा करिब ८२ वर्ष अघिको कुरा हो ।
बुबा–आमा : खिमानन्द र डलकुवारा अधिकारीको माइलो छोराका रूपमा जन्मनुभएका साहित्यकार अधिकारीका पाँच छोरा र एक छोरी हुनुहुन्छ । उहाँ हाल श्रीमती सरस्वतीदेवी अधिकारीसँग छोराहरूको साथमा हुनुहुन्छ । घोराही उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर ६ गुरुवागाउँका स्थायी बासिन्दा अधिकारी अझै पनि पूर्ण रूपमा सक्रिय जीवन बिताइरहनु भएको छ । उहाँलाई घोराहीमा आयोजना हुने अधिकांश साहित्यिक, सामाजिक र सांस्कृतिक कार्यक्रमहरूमा देख्न सकिन्छ। यो उमेरमा पनि उहाँको ऊर्जा र उत्साह युवाहरूलाई प्रेरणा दिने खालको छ ।
एकराज शर्मा अधिकारीको जीवन एक प्रेरणादायी कथा हो । उहाँले सरकारी सेवामा ३३ वर्ष स्थायी र १० वर्ष अस्थायी सेवा पूरा गरेर अवकाश लिनुभएको छ । सरकारी जागिरको दौरानमा उहाँले विभिन्न पदहरूमा रहेर राष्ट्रसेवा गर्नुभएको छ । दाङ जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा नायब सुब्बाको रूपमा कार्यरत रहनुभएका अधिकारीले प्रशासनिक क्षेत्रमा महत्वपूर्ण योगदान दिनुभएको छ ।
अवकाशपछि पनि उहाँले समाजसेवालाई निरन्तरता दिनुभएको छ । दर्जनौँ सामाजिक संस्थाहरूसँग आबद्ध रहनुभएका अधिकारीले स्थानीय विकास, शिक्षा र सांस्कृतिक संरक्षणमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्दै आउनुभएको छ ।
उहाँको पारिवारिक जीवन पनि सुखद र सन्तुलित छ । पाँच छोरा, एक छोरी र श्रीमतीसहितको परिवारमा उहाँ खुसीसाथ बस्नुहुन्छ । परिवार उहाँको शक्ति र प्रेरणाको स्रोत हो । तर, उहाँको जीवनको सबैभन्दा रोचक पक्ष भनेको साहित्यप्रतिको लगाव हो ।
तीनवटा कृति प्रकाशित गरिसक्नुभएका अधिकारीका लेखहरू अझै पनि स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूमा प्रकाशित भइरहन्छन् । उहाँका लेखहरूमा सामाजिक मुद्दा, सांस्कृतिक महत्व र स्थानीय विकासका विषयहरू प्रमुख रूपमा समेटिएका हुन्छन् । पछिल्लो समय उहाँको लेखन कार्यमा नयाँ ऊर्जा थपिएको छ, र यसको श्रेय उहाँ घोराहीका चर्चित पत्रकार तथा साहित्यकार सविन प्रियासनलाई दिनुहुन्छ ।
एकराज अधिकारीका अनुसार, उहाँले केही वर्षअघि लेखन कार्य छाडिसक्नुभएको थियो । उमेर र स्वास्थ्यका कारण लेख्न गाह्रो हुन थालेको थियो । तर, सविन प्रियासनले उहाँको लेखनलाई कम्प्युटरमा टाइप गरेर सहयोग गर्न थाल्नुभयो । यसले अधिकारीलाई पुनः सक्रिय बनायो । “मैले लेख्न छाडिसकेको थिएँ, तर प्रियासनजीले मेरो लेख कम्प्युटरमा टाइप गर्न थाल्नुभयो ।
उहाँको सहयोगले म फेरि लेखनमा फर्किएँ,“ अधिकारीले बताउनुहुन्छ । प्रियासनलाई उहाँ लेखनको गुरु मान्नुहुन्छ । प्रियासनको व्यस्तता भए पनि उहाँले समय निकालेर सल्लाह–सुझाव दिनुहुन्छ र सहयोग गर्नुहुन्छ । अधिकारी भन्नुहुन्छ, “प्रियासनजी व्यस्त हुनुहुन्छ, उहाँलाई एकछिन फुर्सद छैन । तर, मनकारी व्यक्ति भएकाले मलाई सधैं सहयोग गर्नुहुन्छ।”
सविन प्रियासन दाङ जिल्लाका एक बहुमुखी प्रतिभा हुनुहुन्छ । उहाँ पत्रकारिता, साहित्य र सामाजिक कार्यमा जिल्लाकै सबैभन्दा सक्रिय व्यक्तिमध्ये एक हुनुहुन्छ। नेपाल पत्रकार महासङ्घ दाङ शाखाका पूर्वअध्यक्ष रहनुभएका प्रियासनले पत्रकारितामा महत्वपूर्ण योगदान दिनुभएको छ । उहाँको नेतृत्वमा दाङमा पत्रकारहरूको हक–हित र स्वतन्त्रताका लागि विभिन्न आन्दोलनहरू भएका छन् ।
२०१८ मा दाङलाई प्रदेशको राजधानी बनाउन गरिएको बन्दको दौरानमा उहाँले संघर्ष समितिको सदस्य–सचिवको रूपमा भूमिका निर्वाह गर्नुभएको थियो । यसबाहेक, उहाँ साहित्यकार पनि हुनुहुन्छ । उहाँको उपन्यास ‘पुनरागमन’ २०१६ मा प्रकाशित भएको थियो, जसले सामाजिक मुद्दाहरूलाई उठाएको छ । यो उपन्यासलाई विभिन्न विद्यालयहरूमा वितरण गरेर सामाजिक जागरणको काम गरिएको थियो ।
प्रियासनको सामाजिक सक्रियताको सबैभन्दा ठूलो उदाहरण हो ‘घोराही बनाऔँ अभियान’। यो अभियान घोराही उपमहानगरपालिकाको समृद्धि र विकासका लागि सुरु गरिएको हो । प्रियासन यस अभियानका संयोजक हुनुहुन्छ । अभियानमार्फत उहाँ गाउँ–गाउँ पुगेर स्थानीय समस्याहरू पहिचान गर्नुहुन्छ र समाधानका लागि पहल गर्नुहुन्छ ।
शिक्षा, स्वास्थ्य, पूर्वाधार विकास, पर्यटन प्रवर्द्धन जस्ता क्षेत्रमा यो अभियान केन्द्रित छ । हालैका वर्षहरूमा अभियानले घोराहीको सौन्दर्यीकरण, सफाइ अभियान र सामुदायिक विकासका कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरेको छ । फेसबुक पेजहरूमा अभियानका गतिविधिहरू नियमित रूपमा अपडेट हुन्छन्, जसले हजारौँ स्थानीयहरूलाई जोडेको छ ।
एकराज अधिकारी प्रियासनजस्ता व्यक्तिहरूको नेतृत्वमा स्थानीय सरकार बनेमा घोराहीको विकास हुने विश्वास गर्नुहुन्छ । उहाँ भन्नुहुन्छ, “प्रियासनजी जस्ता सक्रिय र समर्पित व्यक्तिहरूले नेतृत्व गरे भने घोराही समृद्ध बन्न सक्छ।” यसैले, उहाँले प्रियासनलाई भेट्दा अबका निर्वाचनमा मेयर पदका लागि उम्मेदवारी दिन सुझाव दिँदै आउनुभएको छ। “मेयरमा उम्मेदवार बन्नुहोस्, घोराहीले तपाईंलाई आवश्यकता छ,“ अधिकारीको सुझाव छ। यो सुझावले प्रियासनको लोकप्रियता र क्षमताको झल्को दिन्छ ।
दाङ जिल्ला नेपालको लुम्बिनी प्रदेशको मध्य–पश्चिम क्षेत्रमा अवस्थित छ, जसको सदरमुकाम घोराही हो । यो क्षेत्र प्राकृतिक सौन्दर्य, सांस्कृतिक विविधता र विकासको सम्भावनाले भरिपूर्ण छ । तर, पूर्वाधारको कमी, बेरोजगारी र पर्यटनको अपर्याप्त विकासजस्ता चुनौतीहरू छन् । ‘घोराही बनाऔँ अभियान’ यस्ता चुनौतीहरूलाई सम्बोधन गर्न सुरु गरिएको हो ।
प्रियासनको नेतृत्वमा अभियानले स्थानीय युवाहरू, महिला समूहहरू र व्यवसायीहरूलाई एकीकृत गरेको छ । उदाहरणका लागि, अभियानका संयोजक सविन प्रियासनले घोराहीको धारापानी मन्दिरमा विश्वकै ठूलो त्रिशूल स्थापना गर्न साथ–सहयोग गरेका थिए । जसले पर्यटनलाई बढावा दिइरहेको छ । यसबाहेक, शिक्षा क्षेत्रमा पनि योगदान दिइएको छ । घोराही क्षेत्रमा हुने अधिकांश विद्यालय, कलेजहरूमा पुगेर प्रियासनले मुख्य वक्ताको रूपमा शिक्षाको महत्व अनि शिक्षालाई कसरी सिप र श्रमसँग जोड्न सकिन्छ भन्ने विषयमा जोड दिँदै आउनु भएको छ ।
अधिकारीको जीवनलाई हेर्दा उमेर मात्र एक सत्यता हो भन्ने प्रमाणित हुन्छ । उहाँको दिनचर्या सामाजिक कार्यक्रमहरूमा सहभागिता, लेखन कार्य र परिवारसँग समय बिताउनेमा केन्द्रित छ । सरकारी सेवाबाट अवकाश लिएपछि पनि उहाँले समाजलाई योगदान दिइरहनु भएको छ ।
दाङ जिल्लामा विभिन्न सामाजिक संस्थाहरू जस्तै दाङ–प्युठान सरोकार समाजका संस्थापक, कर्मचारी संघका आजीवन सदस्य, पाण्डवेश्वरका आजीवन सदस्य, २ वर्ष कोषाध्यक्ष, राप्ती साहित्य परिषद्का आजीवन सदस्य, सर्वोदय पुस्तकालयका आजीवन सदस्य, ज्येष्ठ नागरिक सरोकार समाज दिवा सेवा केन्द्रका उपाध्यक्ष पदमा आबद्ध रहनुभएको छ । उहाँका हालसम्मका कृतिहरू : पाण्डवेश्वर महात्म (इतिहास), जीवन दर्पण (जीवनी), सुभासित संग्रह (नीति संग्रह) प्रकाशित छन् भने अब लेखहरूको संग्रह प्रकाशित गर्ने तयारीमा उहाँ हुनुहुन्छ । उहाँको लेखाइमा जीवन दर्शन भेट्न सकिन्छ, जसले युवा पुस्तालाई प्रेरणा दिन्छ ।
प्रियासनको पत्रकारिताको यात्रा पनि प्रेरणादायी छ । उहाँले दाङमा पत्रकारहरूको हक–हितका लागि संघर्ष गर्नुभएको छ । उहाँमाथि कयौँ पटक लेखाइकै कारण धम्की र आक्रमण भएको छ, जसले पत्रकारिताको जोखिमलाई उजागर गर्यो । तर, यसले उहाँलाई रोक्न सकेन । बरु, उहाँले स्वतन्त्र पत्रकारितालाई मजबुत बनाउने अभियान चलाउनुभयो । नेपाल पत्रकार महासङ्घका विभिन्न कार्यक्रमहरूमा उहाँ सक्रिय हुनुहुन्छ । हालै, ‘जाऊँ है पोखरा’ अभियानको पश्चिम नेपाल भ्रमणमा उहाँले भाग लिएर पर्यटन प्रवर्द्धनमा योगदान दिनुभएको छ ।
एकराज अधिकारी र सविन प्रियासनको सम्बन्ध गुरु–शिष्यको जस्तो छ । अधिकारीले प्रियासनलाई आफ्नो लेखनको प्रेरणा मान्नुहुन्छ । प्रियासनको व्यस्तता भए पनि उहाँले वृद्धहरूको सम्मान र सहयोगलाई प्राथमिकता दिनुहुन्छ । यो सम्बन्धले समाजमा युवा र वृद्ध पुस्ताबीचको पुलको महत्व देखाउँछ । दाङ जस्तो जिल्लामा यस्ता व्यक्तिहरूको योगदानले स्थानीय विकासलाई गति दिन्छ । घोराहीलाई समृद्ध बनाउने सपना साकार पार्न प्रियासनजस्ता नेतृत्वकर्ताको आवश्यकता छ ।
अधिकारीको जीवनबाट सिक्न सकिने कुरा धेरै छन् । उमेर बढ्दै गए पनि सक्रिय रहनु, समाजसेवा गर्नु र नयाँ पुस्तासँग जोडिनु महत्वपूर्ण छ । उहाँको सुझावअनुसार, यदि प्रियासनले मेयर पदमा उम्मेदवारी दिनुभयो भने घोराहीको विकासमा नयाँ अध्याय सुरु हुन सक्छ ।
अभियानहरू जस्तै ‘घोराही बनाऔँ’ ले स्थानीय जनतालाई एकीकृत गरेर समृद्धितर्फ लैजान्छ । यो कथा मात्र एक व्यक्तिको होइन, पूरै समाजको प्रेरणा हो । ८२ वर्षीय अधिकारीको ऊर्जा र प्रियासनको समर्पणले दाङलाई उज्यालो भविष्यतर्फ डोर्याइरहेको छ । स्थानीय सरकार, नागरिक समाज र व्यक्तिगत प्रयासहरूको संयोजनले मात्र विकास सम्भव छ । अधिकारी र प्रियासनको यो जोडी यसको ज्वलन्त उदाहरण हो ।
