तपाईंलाई विद्यालयका कार्यालय सहयोगी र लेखापालहरूको अहम् भूमिकाबारे गहिरो जानकारी छ। यद्यपि, यो विषयमा शिक्षा मन्त्रालयबाट ठोस कदम चालिएको नदेख्दा हामी पीडा र निराशा महसुस गरिरहेका छौँ।
माननीय नवनियुक्त शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्रीज्यू,
सर्वप्रथम, तपाईंले सदनमा व्यक्त गर्नुभएका विचार र शैक्षिक सुधारप्रतिको प्रतिबद्धताप्रति हार्दिक सम्मान प्रकट गर्दछु। म तपाईंको ध्यान विद्यालयहरूमा कार्यरत कार्यालय सहयोगी र लेखापालहरूको महत्वपूर्ण तर उपेक्षित भूमिका र उनीहरूले भोगिरहेका समस्याहरूतर्फ आकर्षित गर्न चाहन्छु।
मलाई विश्वास छ, तपाईंलाई विद्यालयका कार्यालय सहयोगी र लेखापालहरूको अहम् भूमिकाबारे गहिरो जानकारी छ। यद्यपि, यो विषयमा शिक्षा मन्त्रालयबाट ठोस कदम चालिएको नदेख्दा हामी पीडा र निराशा महसुस गरिरहेका छौँ।
विद्यालयमा कार्यालय सहयोगी र लेखापालको भूमिका
विद्यालय सञ्चालनको आधारभूत संरचना र शैक्षिक वातावरण तयार गर्न कार्यालय सहयोगी र लेखापालहरूको योगदान अतुलनीय छ। कार्यालय सहयोगीहरूले समयअगावै विद्यालय खोल्ने, कक्षाकोठा र शौचालय सफा गर्ने, घण्टी बजाउने, विद्यार्थीहरूलाई खाजा व्यवस्थापन गर्ने, र विद्यालय परिसरको रेखदेख गर्ने जस्ता अनेकौँ जिम्मेवारी निर्वाह गर्छन्।
यस्तै, लेखापालहरूले विद्यालयको आर्थिक व्यवस्थापन, हिसाब–किताब, र प्रशासनिक कार्यलाई चुस्त र पारदर्शी बनाउँछन्। यी कर्मचारीहरूको मेहनतले नै विद्यालयको दैनिक कार्य सुचारु हुन्छ र विद्यार्थीहरूले स्वच्छ, सुरक्षित, र व्यवस्थित वातावरणमा पढ्न पाउँछन्।
तर, दुखको कुरा, राज्यले यी कर्मचारीहरूलाई सबैभन्दा तल्लो दर्जाको कर्मचारी ठान्छ, र उनीहरूको योगदानलाई उचित सम्मान र सुविधा प्रदान गर्न चुकेको छ। न्यून तलब, दरबन्दीको अभाव, र सेवा–सुविधाको अनिश्चितताले उनीहरूको जीवन कष्टकर बनेको छ।
उदाहरणका लागि, मासिक ८,००० रुपैयाँको तलबले आजको महँगीमा जीविका चलाउन सम्भव छैन। यस्तो अवस्थामा पनि यी कर्मचारीहरू अहोरात्र खटिएर विद्यालयलाई स्वच्छ, व्यवस्थित, र जीवन्त राख्न योगदान गरिरहेका छन्।
हामीले भोगिरहेका समस्याहरू
दरबन्दीको अभाव: अधिकांश विद्यालयमा कार्यालय सहयोगी र लेखापालहरू अस्थायी रूपमा कार्यरत छन्। दरबन्दी सुनिश्चित नहुँदा उनीहरूको जागिरको स्थायित्व र सम्मानजनक जीवनयापनमा चुनौती थपिएको छ।
न्यून तलब र सुविधा: मासिक ८,००० रुपैयाँ जस्तो न्यून तलबले आधारभूत आवश्यकताहरू पूरा गर्न पनि कठिन छ। पेंशन, बिदा, र अन्य सुविधाहरूको अभावले उनीहरूको मनोबल कमजोर भएको छ।
कामको बोझ: कार्यालय सहयोगीहरूले सफाइदेखि प्रशासनिक सहयोगसम्म अनेकौँ काम गर्नुपर्छ। लेखापालहरूले पनि सीमित स्रोतमा जटिल आर्थिक व्यवस्थापन गर्नुपर्छ। तर, उनीहरूको मेहनतको कदर हुँदैन।
सामाजिक अवमूल्यन: समाजमा यी कर्मचारीहरूलाई तुच्छ ठानिन्छ, जसले उनीहरूको आत्मसम्मानमा ठेस पुर्याउँछ।
हाम्रा मागहरू
विद्यालयका कार्यालय सहयोगी र लेखापालहरूको योगदानलाई सम्मान गर्दै उनीहरूको जीवनस्तर सुधारका लागि निम्न मागहरू प्रस्तुत गर्दछु:
दरबन्दी सुनिश्चितता: प्रत्येक सामुदायिक विद्यालयमा कार्यालय सहयोगी र लेखापालका लागि स्थायी दरबन्दीको व्यवस्था गरियोस्।
शिक्षा ऐनमा स्पष्ट व्यवस्थापन: शिक्षा ऐनमा यी कर्मचारीहरूको सेवा, सुविधा, र जिम्मेवारीलाई स्पष्ट रूपमा समेटियोस्।
प्रचलित नियमअनुसार तलब–सुविधा: न्यूनतम तलबमान र प्रचलित नियमअनुसार तलब, पेंशन, बिदा, र अन्य सुविधाहरू प्रदान गरियोस्।
कामको बोझ र जिम्मेवारीको पुनरावलोकन: कर्मचारीहरूको कामको बोझलाई व्यवस्थित गर्न थप जनशक्ति वा उपयुक्त कार्यविभाजनको व्यवस्था गरियोस्।
प्रशिक्षण र सम्मान: लेखापालहरूलाई आर्थिक व्यवस्थापनसम्बन्धी तालिम र सहयोगी कर्मचारीहरूलाई सफाइ र व्यवस्थापनसम्बन्धी प्रशिक्षण प्रदान गरियोस्। साथै, उनीहरूको योगदानलाई सामाजिक र संस्थागत रूपमा सम्मान गरियोस्।
माननीय मन्त्रीज्यू,
हामीले सुन्दै आएका छौँ कि आगामी आर्थिक वर्षमा यी कर्मचारीहरूको तलब र सेवा–सुविधामा सुधार हुनेछ। हामी यो आशामा दृढ छौँ। तर, यदि यी मागहरू पूरा नभएमा विद्यालयहरू अव्यवस्थित, फोहोर, र किचलोले भरिनेछन्।
स्वच्छ र व्यवस्थित विद्यालय वातावरण बिना गुणस्तरीय शिक्षा सम्भव छैन। कार्यालय सहयोगी र लेखापालहरूको योगदानलाई उपेक्षा गर्दा समग्र शैक्षिक प्रणालीमै नकारात्मक असर पर्नेछ।
हामी तपाईंको नेतृत्वमा ठोस कदम चालिनेछ भन्ने अपेक्षा राख्छौँ। शिक्षा ऐनमार्फत यी कर्मचारीहरूको माग सम्बोधन गरी उनीहरूको सम्मानजनक जीवन र शैक्षिक प्रणालीको सुधारका लागि तपाईंको न्यायपूर्ण निर्णयको पर्खाइमा छौँ।
तपाईंको सकारात्मक पहलले हजारौँ कर्मचारी र विद्यालयहरूको भविष्य उज्ज्वल हुनेछ भन्ने हाम्रो विश्वास छ।
धन्यवादसहित,
हरि बहादुर रोकाया
कार्यालय सहयोगी
हिमा आधारभूत विद्यालय
हिमा गाउँपालिका–२, कोइरेली, जुम्ला
